O‘zbek tilshunosligida Qur’oni Karim teolingvistik tadqiqot obyekti sifatida
10.52773/tsuull.uzlc.2026.2/UXDU4261
Keywords:
teolingvistika, diniy matnlar, muqaddas diniy manbalar, Qur’oni Karim, tafsir, o‘zbek tilshunosligi, lingvistik tahlil, pragmatika.Abstract
borayotgan teolingvistika yo‘nalishining dolzarb masalalarini yoritishga
bag‘ishlangan. Unda diniy matnlarning lingvistik, pragmatik hamda
antropotsentrik xususiyatlari tahlil qilinadi, mavjud ilmiy qarashlar
umumlashtirilib, yangi tadqiq yo‘nalishlari taklif etiladi. Ishda diniy
matnlar tasnifi qayta ko‘rib chiqilib, ular muqaddas diniy manbalar va
inson tomonidan yaratilgan diniy matnlarga ajratiladi.
Tadqiqotda asosiy e’tibor Qur’oni Karimning o‘zbek tilidagi
tafsirlarida uchraydigan o‘xshatish konstruksiyalarining lingvistik
va pragmatik xususiyatlarini o‘rganishga qaratilgan. Shuningdek,
diniy matnlarni shaxs-nutq munosabati asosida tahlil qilish, ularning
sotsiolingvistik, psixolingvistik va lingvomadaniy jihatlarini ochib berish
zarurligi asoslab beriladi. Mazkur maqolada teolingvistikaning nazariy
asoslarini boyitish, o‘zbek tilidagi diniy matnlarni kompleks o‘rganish
hamda kelgusidagi ilmiy izlanishlar uchun muhim metodologik zamin
yaratishi bilan ahamiyatlidir.
